SPIS TREŚCI
- Ile dni urlopu przysługuje pracownikowi?
- Po ilu latach pracy przysługuje 26 dni urlopu?
- Jak szkoła i studia wpływają na wymiar urlopu?
- Czy umowa zlecenie i działalność gospodarcza wliczają się do stażu pracy?
- Od kiedy dokładnie przysługuje 26 dni urlopu?
- Ile urlopu przysługuje w pierwszej pracy?
- Ile urlopu przysługuje przy niepełnym etacie?
- Jak liczy się urlop przy zmianie pracy?
- Czym jest urlop na żądanie?
- Do kiedy trzeba wykorzystać urlop zaległy?
- Jak zaplanować urlop, żeby odpocząć dłużej?
- Jakie inne dni wolne przysługują pracownikowi?
- Jak wygląda podejście do urlopu w Foodcom?
- Najczęściej zadawane pytania o 26 dni urlopu
- Podsumowanie
Urlop wypoczynkowy to jedno z najważniejszych uprawnień pracownika – i jedno z najczęściej sprawdzanych. Najwięcej pytań dotyczy momentu, w którym 20 dni zamienia się w 26. W 2026 roku temat zyskał na znaczeniu, bo zmieniły się zasady liczenia stażu pracy.
Kiedy przysługuje 26 dni urlopu? W skrócie:
- 20 dni urlopu rocznie przysługuje przy stażu pracy krótszym niż 10 lat, a 26 dni – po osiągnięciu 10 lat stażu,
- do stażu wliczają się lata nauki – po studiach nawet 8 lat, więc 26 dni możesz mieć już po 2 latach pracy,
- od 2026 roku do stażu wlicza się też m.in. umowy zlecenia i prowadzenie działalności gospodarczej (u pracodawców z sektora finansów publicznych od 1 stycznia, u pozostałych od 1 maja 2026 r.),
- wyższy wymiar przysługuje od dnia, w którym osiągasz 10 lat stażu – nie od nowego roku.
Poniżej wyjaśniamy wszystkie zasady krok po kroku, z przykładami i odpowiedziami na najczęstsze pytania.
Ile dni urlopu przysługuje pracownikowi?
Wymiar urlopu wypoczynkowego określa art. 154 Kodeksu pracy i zależy wyłącznie od stażu pracy:
| Staż pracy | Dni urlopu w roku | Godziny (pełny etat) |
|---|---|---|
| krócej niż 10 lat | 20 dni | 160 godzin |
| co najmniej 10 lat | 26 dni | 208 godzin |
Urlop udziela się na dni pracy, w wymiarze godzinowym odpowiadającym Twojemu dobowemu czasowi pracy. Przy standardowym etacie jeden dzień urlopu to 8 godzin. Weekendy i święta, które wypadają w trakcie urlopu, nie zmniejszają puli dni. Ile godzin liczy pełny etat w poszczególnych miesiącach, sprawdzisz w artykule ile godzin w miesiącu obejmuje pełny etat.
Po ilu latach pracy przysługuje 26 dni urlopu?
Prawo do 26 dni urlopu daje 10 lat stażu pracy. Nie chodzi jednak tylko o lata przepracowane na etacie. Do stażu urlopowego wlicza się:
- wszystkie poprzednie okresy zatrudnienia na umowie o pracę – niezależnie od przerw i od tego, jak zakończyła się umowa,
- okresy nauki w szkole średniej, policealnej lub na studiach (szczegóły w kolejnej sekcji),
- od 2026 roku – także okresy pracy na umowach cywilnoprawnych i prowadzenia działalności gospodarczej.
W praktyce absolwent studiów wyższych ma na starcie 8 lat stażu urlopowego. Po 2 latach pracy na etacie przysługuje mu już 26 dni urlopu.
Jak szkoła i studia wpływają na wymiar urlopu?
Zgodnie z art. 155 Kodeksu pracy do stażu, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się okres nauki – w wymiarze zależnym od ukończonej szkoły:
| Ukończona szkoła | Doliczane lata stażu |
|---|---|
| zasadnicza lub inna równorzędna szkoła zawodowa | nie więcej niż 3 lata |
| średnia szkoła zawodowa | nie więcej niż 5 lat |
| średnia szkoła zawodowa dla absolwentów szkół zasadniczych | 5 lat |
| średnia szkoła ogólnokształcąca (liceum) | 4 lata |
| szkoła policealna | 6 lat |
| szkoła wyższa | 8 lat |
Ważne zasady:
- okresy nauki się nie sumują – liczy się tylko najwyżej oceniona ukończona szkoła (po liceum i studiach doliczasz 8 lat, a nie 12),
- szkołę trzeba ukończyć – przerwane studia nie dają 8 lat,
- jeśli w trakcie nauki pracowałeś na etacie, do stażu wlicza się albo okres nauki, albo okres zatrudnienia – ten, który jest korzystniejszy.
Czy umowa zlecenie i działalność gospodarcza wliczają się do stażu pracy?
Tak – to najważniejsza zmiana ostatnich lat. Na mocy ustawy z 26 września 2025 r. o zmianie Kodeksu pracy do stażu pracy wliczają się m.in.:
- okresy prowadzenia działalności gospodarczej i współpracy z osobą prowadzącą działalność,
- okresy wykonywania umowy zlecenia, umowy o świadczenie usług i umowy agencyjnej,
- udokumentowane okresy pracy zarobkowej za granicą (innej niż zatrudnienie),
- okres zawieszenia działalności w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.
Nowe zasady obowiązują od 1 stycznia 2026 r. u pracodawców z sektora finansów publicznych i od 1 maja 2026 r. u pozostałych pracodawców. Obejmują także okresy sprzed zmiany – również umowy z poprzednich lat.
Okresy te potwierdza zaświadczenie wydawane przez ZUS. Jeśli ZUS nie może go wydać (np. ze względu na upływ czasu), staż można udowodnić własnymi dokumentami, np. umowami i rachunkami. Zaświadczenie przekaż do działu kadr, żeby pracodawca mógł uwzględnić dłuższy staż. Dla wielu osób, które zaczynały karierę na zleceniach lub B2B, oznacza to wcześniejsze przejście na 26 dni urlopu.
Więcej o zasadach pracy na umowach cywilnoprawnych przeczytasz w artykule o umowie zleceniu.
Od kiedy dokładnie przysługuje 26 dni urlopu?
Wyższy wymiar urlopu przysługuje od dnia, w którym osiągasz 10 lat stażu – nie od początku kolejnego roku. Jeśli w danym roku wykorzystałeś już część z 20 dni, otrzymujesz urlop uzupełniający – różnicę 6 dni do wykorzystania jeszcze w tym samym roku.
Przykład:
Anna ukończyła studia (8 lat stażu) i od 1 października 2024 r. pracuje na etacie. 10 lat stażu osiągnie 1 października 2026 r. Od tego dnia jej tegoroczna pula urlopu rośnie z 20 do 26 dni – może wykorzystać 6 dodatkowych dni jeszcze w 2026 roku, a od 1 stycznia 2027 r. dostaje pełne 26 dni.
Jeśli nie wiesz, ile wynosi Twój staż, poproś dział kadr o wyliczenie. Pracodawca ustala go na podstawie świadectw pracy, dyplomów i – od 2026 roku – zaświadczeń z ZUS.
Ile urlopu przysługuje w pierwszej pracy?
W roku, w którym zaczynasz swoją pierwszą pracę, urlop nabywasz stopniowo: z upływem każdego miesiąca pracy przysługuje Ci 1/12 rocznego wymiaru. Przy 20 dniach to 1,67 dnia za miesiąc, a przy 26 dniach (np. po studiach i dwóch latach na zleceniach) – 2,17 dnia.
Od 1 stycznia kolejnego roku dostajesz już pełną roczną pulę z góry. Ta sama zasada „1/12 za miesiąc” nie dotyczy kolejnych prac – tam urlop liczy się proporcjonalnie do okresu zatrudnienia w danym roku.
Pierwsze tygodnie w nowej firmie to często okres próbny – o czym pamiętać, przeczytasz w artykule okres próbny – na co zwrócić uwagę.
Ile urlopu przysługuje przy niepełnym etacie?
Przy pracy na część etatu wymiar urlopu ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy. Niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia.
| Etat | Staż poniżej 10 lat | Staż od 10 lat |
|---|---|---|
| 1/2 etatu | 10 dni (80 h) | 13 dni (104 h) |
| 3/4 etatu | 15 dni (120 h) | 20 dni (160 h) |
| 4/5 etatu | 16 dni (128 h) | 21 dni (168 h) |
Przy 3/4 i 4/5 etatu z 26 dni wychodzi 19,5 i 20,8 dnia – po zaokrągleniu w górę 20 i 21 dni.
Jak liczy się urlop przy zmianie pracy?
Jeśli w ciągu roku zmieniasz pracodawcę, urlop dzieli się proporcjonalnie. Dotychczasowy pracodawca udziela urlopu za okres przepracowany u niego, a nowy – za resztę roku. Przy obliczeniach niepełny miesiąc zaokrągla się w górę do pełnego miesiąca.
Przykład: przy 26 dniach i zmianie pracy z końcem czerwca u starego pracodawcy przysługuje 6/12 z 26 dni, czyli 13 dni, a u nowego – kolejne 13 dni. Jeśli nie wykorzystasz urlopu przed odejściem, pracodawca wypłaci ekwiwalent pieniężny. Informacja o wykorzystanym urlopie trafia do świadectwa pracy.
Myślisz o zmianie pracy? Sprawdź nasz artykuł zmiana pracy po 30 – nowy start czy ryzyko.
Szukasz nowej pracy?
Zobacz aktualne oferty w Foodcom S.A. – międzynarodowy zespół, ambitne cele i realna dbałość o odpoczynek.
Czym jest urlop na żądanie?
W ramach rocznej puli możesz wykorzystać 4 dni urlopu na żądanie (art. 1672 Kodeksu pracy). To nie są dodatkowe dni – pomniejszają Twoje 20 lub 26 dni. Wystarczy zgłosić je najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu, a pracodawca co do zasady powinien go udzielić.
Niewykorzystane dni na żądanie nie przechodzą jako „na żądanie” na kolejny rok – stają się zwykłym urlopem zaległym.
Do kiedy trzeba wykorzystać urlop zaległy?
Urlop powinien być wykorzystany w roku, w którym nabyłeś do niego prawo. Jeśli to się nie uda, staje się urlopem zaległym, który pracodawca musi udzielić najpóźniej do 30 września następnego roku.
Urlop zaległy nie przepada po tej dacie – roszczenie o niego przedawnia się po 3 latach. Mimo to warto wykorzystywać urlop na bieżąco. Regularny odpoczynek to najlepsza ochrona przed wypaleniem zawodowym.
Jak zaplanować urlop, żeby odpocząć dłużej?
26 dni to ponad pięć pełnych tygodni wolnego. Największy efekt daje łączenie urlopu ze świętami i weekendami:
- dzień urlopu w piątek po czwartkowym święcie (np. po Bożym Ciele) daje 4 dni wolnego,
- kilka dni urlopu między świętami na przełomie roku pozwala odpocząć nawet ponad tydzień,
- za święto przypadające w sobotę pracodawca musi wyznaczyć inny dzień wolny – warto go połączyć z urlopem.
Konkretne daty znajdziesz w artykułach dni wolne od pracy w 2026 roku oraz długie weekendy – jak zaplanować wolne. Zasady odbioru dnia za sobotnie święto opisujemy w tekście dzień wolny za święto w sobotę.
Jakie inne dni wolne przysługują pracownikowi?
Poza urlopem wypoczynkowym Kodeks pracy przewiduje dodatkowe zwolnienia, które nie pomniejszają puli 20 lub 26 dni:
- urlop okolicznościowy – 2 dni (np. ślub, narodziny dziecka, śmierć bliskiej osoby) lub 1 dzień (np. ślub dziecka), płatne,
- urlop opiekuńczy – 5 dni w roku na osobistą opiekę nad członkiem rodziny lub domownikiem wymagającym wsparcia z poważnych względów medycznych, bezpłatny (od 2023 r.),
- zwolnienie z powodu siły wyższej – 2 dni lub 16 godzin w roku w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem, z zachowaniem połowy wynagrodzenia (od 2023 r.).
Szczegóły i wzór wniosku znajdziesz w artykule urlop okolicznościowy – zasady, wniosek i wymiar dni wolnych.
Jak wygląda podejście do urlopu w Foodcom?
Pracujemy w szybkim, międzynarodowym środowisku handlowym – i właśnie dlatego zależy nam, żeby urlop był realnym odpoczynkiem, a nie tylko pozycją w kalendarzu.
Więcej o tym, jak dbamy o równowagę w zespole, przeczytasz w artykułach o work-life balance i naszej tradycji Beer Friday.
Dołącz do zespołu Foodcom
Rekrutujemy traderów i specjalistów w Polsce i za granicą. Sprawdź, czy wśród ofert jest stanowisko dla Ciebie.
Najczęściej zadawane pytania o 26 dni urlopu
Po ilu latach pracy jest 26 dni urlopu?
Po 10 latach stażu pracy. Do stażu wliczasz lata nauki (np. 8 lat za studia), a od 2026 roku także m.in. umowy zlecenia i działalność gospodarczą.
Czy po studiach od razu mam 26 dni urlopu?
Nie od razu – studia dają 8 lat stażu, więc 26 dni przysługuje po 2 latach pracy. Jeśli wcześniej pracowałeś na zleceniach lub prowadziłeś firmę, te okresy mogą skrócić ten czas.
Czy liceum i studia się sumują?
Nie. Okresy nauki się nie sumują – liczy się tylko jedna, najkorzystniejsza ukończona szkoła.
Czy 26 dni urlopu przysługuje od nowego roku, czy od razu?
Od dnia, w którym osiągasz 10 lat stażu. W tym samym roku dostajesz urlop uzupełniający (różnicę 6 dni).
Ile dni urlopu na żądanie przysługuje?
4 dni w roku, w ramach ogólnej puli 20 lub 26 dni.
Czy osoba na umowie zlecenie ma prawo do urlopu?
Nie – urlop wypoczynkowy przysługuje tylko pracownikom na umowie o pracę. Okresy zlecenia od 2026 roku wliczają się jednak do stażu, gdy podejmiesz pracę na etacie.
Podsumowanie
26 dni urlopu przysługuje po 10 latach stażu pracy – ale dzięki doliczaniu nauki i, od 2026 roku, okresów zleceń i działalności gospodarczej wiele osób osiąga ten próg znacznie wcześniej, niż się spodziewa. Sprawdź swój staż, dostarcz pracodawcy brakujące dokumenty (np. zaświadczenie z ZUS) i zaplanuj urlop tak, by naprawdę odpocząć.
Jeśli zmiana stażu oznacza dla Ciebie także chęć zmiany pracy – zajrzyj do naszych ofert.
Praca w handlu międzynarodowym
Foodcom S.A. szuka osób, które chcą rozwijać się w handlu surowcami spożywczymi – w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu i za granicą.
